Zetduivels, zei u?

Het is bedroevend hoe vaak alle inspanningen om een goede vertaling te leveren, worden tenietgedaan door fouten in het latere drukproces. Conversieproblemen van speciale tekens blijven in vreemde talen veelal onopgemerkt en vaak houdt men ook geen rekening met eventueel afwijkende regels en gewoonten voor interpunctie, woordafbreking, hoofdlettergebruik, enz.

In het ideale geval wordt ook de opmaak, net als de vertaling, verzorgd door native speakers. In de praktijk is dat helaas niet haalbaar omdat de meeste vertalers minder vertrouwd zijn met professionele lay-out. De gemakkelijkste oplossing is dan ook een PDF-bestand te maken en dat te laten proeflezen. Correcties worden in de taal van de zetter aangeduid met de functie Notities.

Het heen-en-weer sturen van drukproeven tussen vertaal- en lay-outbureau is echter een stap die u kunt vermijden. E-globalcom.net is immers een van de weinige bureaus dat over de hardware, software en vooral de knowhow beschikt om een drukklare opmaak te realiseren in verschillende talen. Wij beweren niet dat we ook opmaak aanbieden, we doen het gewoon!

Kostenbesparing dankzij efficiëntere aanpak

In de grafische sector zet de Macintosh de toon. De meeste doorgewinterde DTP-ers halen hun neus op voor de Windows-versies van PageMaker en QuarkXPress, die volgens hen niet kunnen bieden wat de Mac-versies bieden. De gevallen waarin een Mac-zetterij problemen heeft met een pc-bestand (of u met een bestand van hen) zijn legio! Want het probleem doet zich natuurlijk in beide richtingen voor.

E-globalcom.net werkt met zowel Mac als pc en is dus niet alleen polyglot, maar ook 'polyplatform'. Dat we ook hier een pioniersrol vervullen, mag blijken uit het feit dat we als eersten in België over speciale software beschikken om meertalige lay-out efficiënter te maken.

Vaak gaat het zo: een klant vertrouwt zijn drukwerk toe aan een grafisch bureau of een drukker; zijn vertalingen – logisch, toch? – aan een vertaalbureau. Terwijl het vertaalbureau vertaalt, wordt de oorspronkelijke tekst gezet. Nadien wordt de vertaling taal per taal geknipt en geplakt in de drukklare lay-out. Wij stellen vast dat die werkwijze om problemen vraagt: als de zetter de taal niet kent en bijgevolg ook niet de specifieke taalkwesties zoals tekstuitbreiding, splitsingen, enz., is de kans op fouten veel groter. Het manuele knippen en plakken is bovendien een tijdrovende bezigheid. En er wordt al eens een stuk tekst vergeten...  

Als u plannen hebt voor een meertalige catalogus of een jaarverslag, neem dan geen risico en laat ons een offerte maken voor het totaalpakket. Vóór het vertalen werken we de lay-out van de brontaal af. We importeren vervolgens de opgemaakte Quark-bestanden in ons vertaalsysteem en kunnen de tekst in die bestanden daarna halfautomatisch vervangen door de vertaling. Afhankelijk van de complexiteit van de lay-out besparen wij tot 50 % tijd in vergelijking met het manuele knip- en plakwerk. Logisch dan ook dat uw voordeel stijgt naarmate u meer doeltalen vraagt. Voor deze diensten zijn we niet van derden afhankelijk. Het systeem is overigens ook van toepassing op andere opmaakprogramma's zoals PageMaker, FrameMaker, Interleaf, enz.

Punctuatie

Kan iets eenvoudigs als een leesteken echt problemen veroorzaken? En of! Neem nu het aanhalingsteken. Terwijl de Amerikanen en veel Latijns-Amerikaanse landen graag de gekrulde aanhalingstekens “...” gebruiken, verkiezen de Fransen guillemets («...») met een halve spatie, ongeveer even breed als de letter 'i', voor en na het woord. De Italianen, Spanjaarden, Portugezen (maar niet de Brazilianen), Russen en Zweden gebruiken ook guillemets, maar dan zonder extra witruimte. De Duitsers op hun beurt gebruiken „...“ of omgekeerde guillemets (»...«) en de Zweden ”...”. In heel wat landen worden geen aanhalingstekens maar een lang 'm-streepje' (—) gebruikt om dialogen aan te duiden, en de bijbehorende spatie verschilt ook weer van land tot land.  

Woordafbrekingen

De regels voor woordafbreking verschillen van taal tot taal. In sommige talen wordt er afgebroken tussen twee medeklinkers, in andere ervoor, in nog andere erna. QuarkXPress en PageMaker hebben het daar opvallend moeilijk mee, en veel opmaakstudio's zijn niet geneigd te investeren in splitsingswoordenboeken.

Professionele afwerking: vorm en inhoud in volmaakte harmonie

E-globalcom.net mag zich een volwaardig grafisch bureau noemen. We werken in een gemengde netwerkomgeving met zowel Windows- als Apple Macintosh-computers en zijn op beide platformen volledig uitgerust om drukklare bestanden af te leveren. Zo beschikken we over:

• grafische software voor paginaopmaak en beeldbewerking: QuarkXpress, PageMaker, FrameMaker, Adobe Illustrator, PhotoShop enz.
• kleurenlaserprinter (PostScript)
• vlakbedscanner
• samenwerkingsovereenkomsten met een fotogravure, een belichtingsdienst en een reclamebureau

Op de zuiver grafische bedrijven hebben we het voordeel dat we met meertalige specialisten werken en vertrouwd zijn met internationale typografie en lay-out.

Bij het opmaken van drukwerk moet er worden nagelezen, nagelezen en nog eens nagelezen. Ontwerpers moeten doorgaans te veel naar de bladspiegel kijken om zich op de eigenlijke tekst te kunnen concentreren. Het proeflezen wordt soms uit het oog verloren en vervelende zetduiveltjes krijgen vrij spel.

Tip van de dag: laat uw drukklare kopie altijd proeflezen door uw vertaalbureau! Ook al werkt u volgens een uitgekiende procedure, toevoegingen op het laatste moment (hoofdingen, onderschriften, woordwijzigingen) door niet-taalkundigen met goede bedoelingen kunnen een anders krachtig document volledig teniet doen. Om diezelfde reden raden wij ook aan om definitieve wijzigingen aan meertalige teksten niet telefonisch door te geven. Murphy indachtig worden ze altijd verkeerd verstaan.